ستاره های درخشان کهکشان تاریخ و فرهنگ ترک: بهرام اوغلو بلک غازی

نام کامل وی بهرام اوغلو نورالدوله بَلَک است. وی با نام بلک غازی شهرت یافته است.

وی یکی از بیگهای ترکان اوغوز از طایفه آرتوکلو می باشد. نام وی با جنگاوریها و دلاوریهای بی شماری گره خورده است. او یکی از قهرمانان به نام ملت کبیر ترک است.

در مورد دوران کودکی و جوانی بلک غازی اطلاع خاصی در دست نیست. اما براساس اطلاعات به دست آمده از متون تاریخی وی در شهرهای سوروچ، هارپوت و حلب امارت داشته و با صلیبیون نبرد نموده است.
بعد از مرگ ملکشاه سلجوقی، پادشاه کبیر امپراطوری سلجوقیان در سال ۱۰۹۲ میلادی، تاج الدوله تورتوش، امیر سوریه ادعای سلطنت کرده و زمینهای سوروچ را به صورت اقطاع به بیگ نشین سوکمن داده و سوکمن نیز این اراضی را به دست برادرزاده خود بلک غازی سپرده است.
در سال ۱۰۹۸ بلک غازی در کنار کوربوغا (Kürboğa)، فرمانده جسور قشون سلجوقی حضور داشته است. این اردو موفق به تصرف شهر انتاکیه از تصرف یاغیسیان مسیحی شده است.
وی در سال ۱۱۰۰ میلادی با تجمیع شماری از قبایل ترکمن در اطراف یک هسته واحد، به مصاف صلیبیونی رفت که سرزمینهای مهمی از منطقه سوروچ را به تصرف خود دراورده بودند. وی در طول ۴ سال جنگ، هم بارها پیروز شد و هم بارها شکست خورد. اما نه مغرور شد و نه روحیه خود را از دست داد. بلک غازی در سال ۱۱۰۴ همراه با امیر سوکمن بر صلیبیون تاخت و موفق به خارج کردن شهر حران از دست آنان گردید.
وی در سال ۱۱۱۰ همراه با مئودود، حاکم موصل از سلجوقیان بزرگ در لشکر کشی اورفا شرکت کرد. در این لشکر کشی منطقه اورفا تصرف شد.
بلک غازی در سال ۱۱۱۲ به دنبال مرگ چوبوک اوغلو محمت، حاکم هارپوت، ترکمنها را در اطراف خود جمع کرد و به این ترتیب توانست در هارپوت بیگ نشین جدیدی تاسیس کند. وی به این ترتیب شهر پالو را به عنوان مرکز این بیگ نشین جدید برگزید.
در این ایام توغرول ارسلان فرزند کیلیچ ارسلان، پادشاه سلجوقی در حال فرمانروایی بر مالاتیا بود. با توجه به کمی سن توغرول ارسلان در سال ۱۱۱۳ مادر وی با بلک غازی که شهره به جنگاوری و مردانگی و درایت و شجاعت و زعامت بود ازدواج کرد.
به این ترتیب بلک غازی به مالاتیا آمد و تبدیل به استاد شاهزاده توغرول ارسلان شد و قادر به گسترش محدوده فرمانورایی خود به شهرهای البیستان، مالاتیا و اطراف انها گردید و در سال ۱۱۱۵ حاکمیت هارپوت را نیز در اختیار گرفت.

در لشکر کشی سال ۱۱۲۰ علیه منگوجک اوغلو در ارزینجان و متحد وی کنستانتین گابراسلا، دوک ترابزون، هر دوی آنها از اردوی بلک غازی شکست خوردند.
نبرد بلک غازی با صلیبیون در سوریه نیز ادامه یافت. وی همراه با عمویش ایلغازی در سال ۱۱۲۲ به نبرد مسیحیان متجاوز رفت و اقدام به محاصره قلعه زردنا نمود. در خلال این لشکر کشی ایلغازی بیمار شد و در روز ۲۹ نوامبر سال ۱۱۲۲ دار فانی را وداع گفت. اما مرگ وی نتوانست بلک غازی را از آرمانش جدا کند. وی به نبرد ادامه داد و قلعه را متصرف شد.

بلک غازی در ۱۸ آوریل سال ۱۱۲۳ در جنگ با بادوین، پادشاه مسیحی قدس، وی را شکست داد و حتی پادشاه را نیز اسیر کرد. این پیروزی بسیار بزرگ بود و نام وی را برای همیشه در میان ترکان و جهان اسلام جاودانه کرد.
اما پیروزیهای بلک غازی ادامه یافت و وی توانست مناطق اعزاز و مشهالا را نیز در سوریه متصرف شود.

بلک غازی در روز ۵ ماه می سال ۱۱۲۴ در برابر قشون بزرگ صلیبی که قصد داشت قلاع منطقه را تصرف کند پیروزی بزرگی کسب کرد و این پیروزی برای بار سوم نام و نشان وی را در جهان اسلام و دنیای ترک گسترش داد.
اما درست یک روز بعد از این پیروزی بزرگ، بلک غازی هدف تیری قرار گرفت که از قلعه منبیچ به سوی او پرتاب شد. این تیر بر سینه جهان اسلام و دنیای ترک نشست!
عمق زخم سبب شد تا این قهرمان بزرگ ترک و مسلمان، چند ساعت بعد به شهادت برسد.

وی در شهر حلب در مجاورت مقام حضرت ابراهیم دفن گردید.

نوشته دکتر گورای کیرپیک پینار استاد دانشگاه غازی
ترجمه فرزاد صمدلی