پیدا و پنهان طرح فریز نفتی

آمارهای اوپک از منابع دسته دوم نشان میدهد که ایران توانسته با افزایش بیش از 140 هزار بشکه به تولید روزانه نفت خام خود در ماه گذشته میلادی تولید خود را به سه میلیون و 291 هزار بشکه در روز افزایش داده و برای چند ماه پیاپی در رتبه سوم تولید پس از عربستان و عراق قرار گیرد.

در حالی که بیژن زنگنه، وزیر نفت ایران میگوید ایران توانسته صادرات نفت و میعانات گازی خود را به دو میلیون بشکه در روز افزایش دهد، آمار از منابع دسته دوم اوپک حاکی از آن است که پس از ماهها رشد متوالی در ماه مارس مجموع تولید نفت خام ایران به سه میلیون و 291 هزار بشکه در روز رسیده است.

طبق این آمارها ایران که در هفته گذشته به نشست دوحه برای فریز نفتی نپیوست تلاش میکند تولید خود را به سطح پیش از تحریمها افزایش دهد و به این ترتیب افزایش تولید نفت خام این کشور در ماه مارس نسبت به ماه پیش از آن رکوردار بوده است، در حالی که آمارها از مقایسهی تولید بین مارس و فوریه حاکی از توقف و یا حتی کاهش شدید تولید در بین کشورهای اوپکی است ایران در این ماه توانسته تولید خود را 140 هزار بشکه افزایش دهد.

این درحالیست که آمارهایی که خود ایران مستقیما در اختیار اوپک قرار داده است حاکی از این میزان رشد نیست. ایران در آمارهای خود اگرچه سطح تولید بالاتری را به اوپک اعلام کرده است، اما میزان رشد کمتری را در نظر گرفته به این ترتیب براساس آمارهای مستقیم این سازمان، ایران در ماه مارس توانسته به تولید سه میلیون و 400 هزار بشکه نفت خام دست پیدا کند، در حالی که رشد تولید این کشور تنها 15 هزار بشکه در روز بوده است.

همچنین گفتنی ست با وجود شکست نشست اوپک در قطر برای اجرای طرح فریز نفتی، اما آمارهای اوپک نشان میدهد فریز عملا در بسیاری از اعضای این سازمان خواسته یا ناخواسته صورت گرفته است.

آمارهای اوپکی بر مبنای منابع دست دوم این سازمان نیز چیزی مشابه نظارت این کارشناسان را نشان میدهد، بسیاری از کشورهای اوپکی افزایش تولیدی در ماه مارس نسبت به ماه پیش از آن نداشتهاند و در مقایسه با ژانویه نیز گاه کاهش و گاه توقف رشد را تجربه کردهاند.

عربستان صعودی به عنوان اولین تولیدکننده اوپک با اختلاف بسیار زیاد با بقیه تولیدکنندگان حدود چهارماه است که نتوانسته به شدت ماههای گذشته طعم افزایش تولید را بچشد. این کشور که در ماههای پیش و در دو سال گذشته میلادی آهنگ تولید نفت خود را به شدت افزایش داده و از مرز 10 میلیون بشکه در روز گذارنده بود، حالا دیگر از نفس افتاده است.

به نظر میرسد، عربستان که خود بازی فریز نفتی را به بهانه عدم شرکت ایران به هم زده بود، طبق آمارهای اوپک عملا افزایش تولید خود را متوقف کرده است. به غیر از عربستان، که در ماه مارس نسبت به فوریه رشد صفر را تجربه کرد، الجزایر، اکوادور، کویت و قطر نیز از دیگر کشورهایی بودند که تجربهای مشابه را در این مدت داشتهاند.

امارات متحده عربی اما شاهد افت چشمگیری در تولید از ابتدای سال 2016 بوده است، این کشور روندی کاهشی را از ژانویه تجربه کرده است، به این ترتیب که تولیدنفت خام این کشور در ماه فوریه نسبت به ماه قبل از آن از دو میلیون و 909هزار بشکه به دو میلیون و 783 هزا بشکه سقوط کرد.

در این بین تنها دو کشور از اجرای ناخواسته طرح فریز نفت معاف بودند، ایران که بیشترین رشد را در بین سایر کشورها تجربه کرده و با رشدی نزیک به 140 هزار بشکه توانست تولید را به سه میلیون و 291 هزار بشکه افزایش دهد و عراق که با افزایش 43 هزار بشکه به تولید خود در این ماه نزدیک به چهار میلیون و 200 هزار بشکه بشکه در روز برساند.